Można przeprowadzić w klasie, szkole lub w muzeum
Grupa docelowa: Młodzież w wieku 15-25 lat
Czas trwania: 20-35 min.
Liczba uczestników: 8-30 osób
Cel (zadania) ćwiczenia
Nauczyć uczestników identyfikować czynniki, które sprawiają, że pewne tematy stają się kontrowersyjne, a także zrozumieć, jakie wyzwania wiążą się z radzeniem sobie z takimi kwestiami; nauczyć tolerancyjnego i bezpiecznego omawiania kontrowersyjnych tematów oraz szanowania opinii przeciwnika.
Oczekiwane efekty
Uczestnicy i uczestniczki:
- Są świadomi istnienia czynników, które mogą sprawić, że pewne zagadnienia stają się kontrowersyjne;
- Rozumieją, czym są kontrowersyjne tematy i wyzwania, które mogą pojawić się podczas ich omawiania;
- Uczą się bezpiecznie dyskutować na kontrowersyjne tematy oraz szanować opinię przeciwnika;
- Poprzez dyskusję na temat Majdanu dowiadują się więcej o wartościach demokracji.
Opis ćwiczenia / Przebieg ćwiczenia
W jednym rogu sali umieść na podłodze kartkę z napisem „GORĄCO”, w drugim – „ZIMNO”, a pośrodku kartkę z napisem „CIEPŁO”.
2. Omów pojęcie „zagadnienia kontrowersyjne”, aby było zrozumiałe dla wszystkich obecnych.
3. Wybierz 6-8 zagadnień dotyczących Majdanu i Rewolucji Godności, które mogą wywołać dyskusję (możesz je wybrać z poniższej listy lub wymyślić własne).
4. Odczytaj lub zapisz na tablicy/slajdzie pierwsze z kontrowersyjnych zagadnień i poproś uczestników, aby ustawili się w szeregu w zależności od tego, jak bardzo czują się komfortowo lub niekomfortowo, omawiając ten temat: „Gorąco” (nie czuję się komfortowo, omawiając ten temat), „Zimno” (czuję się komfortowo, omawiając ten temat) albo „Ciepło” (trochę mi to przeszkadza, ale w zasadzie mogę o tym rozmawiać). Przypomnij im, że nie wyrażają swojej opinii na temat poruszanych kwestii, a jedynie oceniają, jak bardzo czują się dobrze, rozmawiając o nich.
5. Kiedy wszyscy uczestnicy zdecydują, przy którym napisie staną, omów ich wybór i zapytaj, co nimi kierowało oraz czy ogólnie trudno było dokonać wyboru.
6. Odczytaj kolejne zagadnienie i omów je tak samo jak poprzednie.
7. Przedyskutuj w ten sposób kilka zagadnień (w zależności od stopnia przygotowania grupy, czasu i innych czynników). Proponujemy dyskusję na 6–12 tematów.
7. Poproś wszystkich, aby usiedli w kole i podsumowali ćwiczenie.
Proponowane kontrowersyjne zagadnienia
(zachęcamy do formułowania własnych tez lub modyfikowania poniższych, tak aby były one lepiej dostosowane do odbiorców, z którymi przeprowadzacie ćwiczenie)
Wpływ UE i USA na wydarzenia na Majdanie
Wpływ Rosji na rozwój wydarzeń na Majdanie
Zajęcie budynków administracyjnych w Kijowie przez protestujących
Użycie broni przez protestujących
Prawo społeczeństwa do zbrojnego oporu wobec państwa
„Noc gniewu” w zachodnich obwodach Ukrainy 19 lutego 2014 r.
Argumentacja tych, którzy z różnych powodów nie popierali Euromajdanu i/lub Rewolucji Godności.
Próba szturmu na siedzibę Administracji Prezydenta w grudniu 2013 r.
Konfrontacja Majdanu i Antymajdanu.
Działania sił bezpieczeństwa na Majdanie.
Konfrontacja z użyciem siły między protestującymi a siłami bezpieczeństwa w dniach 18–20 lutego 2014 r.
Kwestia językowa a Majdan.
Związek (lub jego brak) między Majdanem a rozpoczęciem wojny Rosji przeciwko Ukrainie.
Oligarchowie i Majdan.
Rola mediów w wydarzeniach Rewolucji Godności.
Dotychczasowy brak wyroków w sprawach związanych z Majdanem.
„Leninopad” – burzenie pomników Lenina.
„Lustracja śmieciowa” i publiczne poniżanie urzędników podczas wydarzeń 2014 roku.
Twierdzenie, że Majdan był zamachem stanu.
Negocjacje między Majdanem a przedstawicielami władz (obozem Wiktora Janukowycza)
Refleksja
- Jak czuliście się, wykonując to ćwiczenie? Dlaczego?
- Dlaczego niektóre zagadnienia są trudne do omówienia?
- Czy były jakieś zagadnienia, co do których opinie były bardzo podzielone? Dlaczego?
- Dlaczego niektórym ludziom łatwiej lub trudniej jest rozmawiać na określone tematy?
- Co się wydarzy, jeśli będziemy rozmawiać na takie tematy?
- Co się wydarzy, jeśli nie będziemy rozmawiać na takie tematy?
Wskazówki dla prowadzących
Kontrowersyjne zagadnienia to takie, które wywołują silne emocje i burzliwe dyskusje, ponieważ dotyczą trudnych, niejednoznacznych lub wrażliwych aspektów życia, np. tematów społeczno-politycznych, etycznych, politycznych religijnych lub relacji społecznych,
Dla lepszego zrozumienia tematu proponujemy przygotować krótką prezentację na temat Majdanów (podstawowe informacje można znaleźć w podręczniku „Majdan w pytaniach i odpowiedziach”). Więcej szczegółów na temat wydarzeń Rewolucji Godności znajdziesz w materiałach informacyjno-metodycznych pod linkiem: https://maidanmuseum.org/uk/science/.
Materiały
- Sala lub inne pomieszczenie wystarczająco duże, aby uczestnicy i uczestniczki mogli się swobodnie przemieszczać.
- Kartki z wydrukowanymi lub wyraźnie napisanymi hasłami: „Gorąco”, „Ciepło”, „Zimno”.
- Lista zagadnień. Można je umieścić na slajdach tak, aby uczestnicy i uczestniczki mogli je przeczytać. Ważne, aby tezy pojawiały się po kolei, a nie wszystkie naraz.
- Krzesła dla wszystkich uczestniczek i uczestników.
Autorzy / Prawa autorskie
Lesia Onyszko, Kateryna Romanowa, Chrystyna Czuszak
Zadanie zostało opracowane na podstawie ćwiczenia „Ciepło/zimno” z podręcznika „Żyjąc w obliczu kontrowersji”. Nauczanie kontrowersyjnych zagadnień w edukacji obywatelskiej i edukacji na rzecz praw człowieka (EO/EPC). Pakiet szkoleniowy dla nauczycieli” (https://edoc.coe.int/en/human-rights-democratic-citizenship-and-interculturalism/7923-teaching-controversial-issues.html).