Można przeprowadzić w klasie, szkole lub w muzeum

Grupa docelowa: Młodzież w wieku 15-25 lat.Nauczyciele oraz opiekunowie młodzieży
Czas trwania: 40-45 min.
Liczba uczestników: 15-30 osób

Cel (zadania) ćwiczenia
Nauczyć uczestników analizować źródła wizualne oraz dostrzegać ich ograniczenia.
Oczekiwane efekty
Uczestnicy i uczestniczki:
- Są świadomi potrzeby analizowania kontrowersyjnych zagadnień;
- Rozwijają krytyczne myślenie oraz umiejętność analizowania obrazów;
- Ćwiczą aktywne słuchanie oraz szacunek dla poglądów odmiennych od własnych.
Opis ćwiczenia / Przebieg ćwiczenia
Wybierz zdjęcia, które pokazują różnorodność i złożoność tematu pokojowych protestów na Ukrainie (przykładowe zdjęcia znajdziesz w załączniku poniżej lub możesz wybrać je według własnego uznania).
2. Wydrukuj zdjęcia i umieść je na dużych arkuszach, na przykład na flipcharcie – jedno zdjęcie na arkusz dla jednej grupy.
3. Podziel wszystkich uczestników na grupy po 3–5 osób. Każda grupa pracuje przy stole. Rozdaj kartki z kopiami zdjęć dla każdej grupy (jedno zdjęcie na grupę; wszystkie grupy pracują z różnymi zdjęciami) oraz flamastry. Poproś grupy, aby omówiły zdjęcia, które widzą przed sobą, i zapisały wszystkie pytania, które każde z nich wywołuje. Mogą to być pytania typu „Co?”, „Kiedy?”, „Gdzie?”, „Kto?”, „Jak?” i „Dlaczego?” itp. Po każdym pytaniu należy zostawić miejsce na odpowiedź.
4. Po zakończeniu tego etapu każda grupa przechodzi do kolejnego stolika, omawia pytania sformułowane przez poprzednią grupę i próbuje na nie odpowiedzieć. Odpowiedzi są zapisywane pod poszczególnymi pytaniami. Grupy mogą również dodawać własne pytania, których ich zdaniem brakuje. Proszę przeznaczyć na tę część ćwiczenia 5 minut. Uczestnicy nie muszą odpowiadać na wszystkie pytania z listy.
5. Następnie grupy ponownie zmieniają stoliki, omawiają nowe pytania i tematy. Grupy mogą uzupełniać udzielone wcześniej odpowiedzi, wymyślać kontrargumenty lub zadawać nowe pytania (5 minut).
6. Kiedy wszystkie grupy omówią w ten sposób zaproponowane tematy, warto dać uczestnikom możliwość przejścia się po sali i ponownego przeczytania pytań oraz odpowiedzi na nie. Gdy wszyscy będą gotowi, należy zebrać uczestników w kole, aby omówić i podsumować ćwiczenie.
Refleksja

- Jakie trudności napotkałeś podczas tego ćwiczenia?
- Na jakie pytania łatwiej było znaleźć odpowiedzi, a na jakie trudniej? Dlaczego?
- Jakie informacje zawierały zdjęcia? Czy były one wystarczające, aby odpowiedzieć na pytania kolegów? Czego brakowało ci, żeby odpowiedzieć na te pytania?
- Czy na niektóre pytania łatwiej znaleźć odpowiedź niż na inne? Dlaczego? Co sądzicie o prowadzeniu takich rozmów w formie pisemnej?
- Jak zmieniłaby się ta dyskusja, gdybyście rozmawiali twarzą w twarz?
- Na co należy zwrócić uwagę podczas omawiania kontrowersyjnych tematów?
Wskazówki dla prowadzących
Twoją rolą jest moderowanie dyskusji, a nie ocenianie uczestników ani występowanie w roli eksperta. Nie narzucaj własnego punktu widzenia, nawet jeśli wydaje Ci się słuszny. Proszę kontrolować czas, ponieważ przejścia między stołami muszą odbywać się jednocześnie (nawet jeśli któraś z grup wykonuje zadanie znacznie szybciej niż pozostałe).
Jeśli dojdzie do konfliktu, przerwij ćwiczenie i przypomnij o zasadach.
Dla lepszego zrozumienia tematu proponujemy przygotować krótką prezentację na temat Majdanów (podstawowe informacje można znaleźć w podręczniku „Majdan w pytaniach i odpowiedziach”). Więcej szczegółów na temat wydarzeń Rewolucji Godności znajdziesz w materiałach informacyjno-metodycznych pod linkiem: https://maidanmuseum.org/uk/science/. Można również samodzielnie przygotować materiał na wybrany temat, uwzględniając potrzeby poszczególnych odbiorców lub grup uczniów.
Materiały
- Pomieszczenie z możliwością przestawiania stołów. Ustaw stoły w koło (jeśli to możliwe); krzesła dla wszystkich uczestników i uczestniczek;
- Duże arkusze papieru (arkusze do flipchartu);
- Zdjęcia w formie wydruków (patrz Załącznik 1 lub wybierz własne);
- Klej;
- Markery do flipchartu.
- Więcej zdjęć z zajęć można znaleźć na stronie internetowej Muzeum Majdanu pod linkiem: https://www.maidanmuseum.org/uk/node/636
Autorzy / Prawa autorskie
Lesia Onyszko, Kateryna Romanowa
Zadanie zostało opracowane na podstawie ćwiczenia „Co wiemy” z „Małego wielkiego podręcznika demokracji. Droga do dobrej edukacji na temat demokracji, praw człowieka i kontrowersyjnych zagadnień”, 2023 (https://lublin.eu/gfx/lublin/userfiles/_public/lublin/centrum_wspolpracy_miedzynarodowej/mlodziez_dla_miasta_miasto_dla_mlodziezy/materialy/maly_wielki_podrecznik_demokracji.pdf).