Majdany jako masowe protesty na Ukrainie: co o nich wiemy?

Można przeprowadzić w klasie, szkole lub w muzeum

Grupa docelowa: Młodzież w wieku 15-25 lat.Nauczyciele oraz opiekunowie młodzieży

Czas  trwania: 40-45 min.

Liczba uczestników: 15-30 osób

Zdjęcie wykonane w Literaturhuset w Oslo (Norwegia), przedstawiające przedstawicieli Muzeum Majdanu (Ukraina), Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN (Warszawa, Polska), Europejskiego Centrum Wergelanda (Oslo, Norwegia), organizacji Nova Doba (Ukraina) oraz Norweskiego Muzeum Sił Zbrojnych (Forsvarshistorisk museum, Oslo, Norwegia).

Cel (zadania) ćwiczenia

Nauczyć uczestników analizować źródła wizualne oraz dostrzegać ich ograniczenia.

Oczekiwane efekty

Uczestnicy i uczestniczki:

  • Są świadomi potrzeby analizowania kontrowersyjnych zagadnień;
  • Rozwijają krytyczne myślenie oraz umiejętność analizowania obrazów;
  • Ćwiczą aktywne słuchanie oraz szacunek dla poglądów odmiennych od własnych.

Opis ćwiczenia / Przebieg ćwiczenia

Wybierz zdjęcia, które pokazują różnorodność i złożoność tematu pokojowych protestów na Ukrainie (przykładowe zdjęcia znajdziesz w załączniku poniżej lub możesz wybrać je według własnego uznania).

2. Wydrukuj zdjęcia i umieść je na dużych arkuszach, na przykład na flipcharcie – jedno zdjęcie na arkusz dla jednej grupy.

3. Podziel wszystkich uczestników na grupy po 3–5 osób. Każda grupa pracuje przy stole. Rozdaj kartki z kopiami zdjęć dla każdej grupy (jedno zdjęcie na grupę; wszystkie grupy pracują z różnymi zdjęciami) oraz flamastry. Poproś grupy, aby omówiły zdjęcia, które widzą przed sobą, i zapisały wszystkie pytania, które każde z nich wywołuje. Mogą to być pytania typu „Co?”, „Kiedy?”, „Gdzie?”, „Kto?”, „Jak?” i „Dlaczego?” itp. Po każdym pytaniu należy zostawić miejsce na odpowiedź.

4. Po zakończeniu tego etapu każda grupa przechodzi do kolejnego stolika, omawia pytania sformułowane przez poprzednią grupę i próbuje na nie odpowiedzieć. Odpowiedzi są zapisywane pod poszczególnymi pytaniami. Grupy mogą również dodawać własne pytania, których ich zdaniem brakuje. Proszę przeznaczyć na tę część ćwiczenia 5 minut. Uczestnicy nie muszą odpowiadać na wszystkie pytania z listy.

5. Następnie grupy ponownie zmieniają stoliki, omawiają nowe pytania i tematy. Grupy mogą uzupełniać udzielone wcześniej odpowiedzi, wymyślać kontrargumenty lub zadawać nowe pytania (5 minut).

6. Kiedy wszystkie grupy omówią w ten sposób zaproponowane tematy, warto dać uczestnikom możliwość przejścia się po sali i ponownego przeczytania pytań oraz odpowiedzi na nie. Gdy wszyscy będą gotowi, należy zebrać uczestników w kole, aby omówić i podsumować ćwiczenie.

Refleksja

  1. Jakie trudności napotkałeś podczas tego ćwiczenia?
  2. Na jakie pytania łatwiej było znaleźć odpowiedzi, a na jakie trudniej? Dlaczego?
  3. Jakie informacje zawierały zdjęcia? Czy były one wystarczające, aby odpowiedzieć na pytania kolegów? Czego brakowało ci, żeby odpowiedzieć na te pytania?
  4. Czy na niektóre pytania łatwiej znaleźć odpowiedź niż na inne? Dlaczego? Co sądzicie o prowadzeniu takich rozmów w formie pisemnej?
  5. Jak zmieniłaby się ta dyskusja, gdybyście rozmawiali twarzą w twarz?
  6. Na co należy zwrócić uwagę podczas omawiania kontrowersyjnych tematów?

Wskazówki dla prowadzących

Twoją rolą jest moderowanie dyskusji, a nie ocenianie uczestników ani występowanie w roli eksperta. Nie narzucaj własnego punktu widzenia, nawet jeśli wydaje Ci się słuszny. Proszę kontrolować czas, ponieważ przejścia między stołami muszą odbywać się jednocześnie (nawet jeśli któraś z grup wykonuje zadanie znacznie szybciej niż pozostałe).

Jeśli dojdzie do konfliktu, przerwij ćwiczenie i przypomnij o zasadach. 

Dla lepszego zrozumienia tematu proponujemy przygotować krótką prezentację na temat Majdanów (podstawowe informacje można znaleźć w podręczniku „Majdan w pytaniach i odpowiedziach”). Więcej szczegółów na temat wydarzeń Rewolucji Godności znajdziesz w materiałach informacyjno-metodycznych pod linkiem: https://maidanmuseum.org/uk/science/. Można również samodzielnie przygotować materiał na wybrany temat, uwzględniając potrzeby poszczególnych odbiorców lub grup uczniów.

Materiały

  • Pomieszczenie z możliwością przestawiania stołów. Ustaw stoły w koło (jeśli to możliwe); krzesła dla wszystkich uczestników i uczestniczek;
  • Duże arkusze papieru (arkusze do flipchartu);
  • Zdjęcia w formie wydruków (patrz Załącznik 1 lub wybierz własne);
  • Klej;
  • Markery do flipchartu.
  • Więcej zdjęć z zajęć można znaleźć na stronie internetowej Muzeum Majdanu pod linkiem: https://www.maidanmuseum.org/uk/node/636

Autorzy / Prawa autorskie

Lesia Onyszko, Kateryna Romanowa

Zadanie zostało opracowane na podstawie ćwiczenia  „Co wiemy” z „Małego wielkiego podręcznika demokracji. Droga do dobrej edukacji na temat demokracji, praw człowieka i kontrowersyjnych zagadnień”, 2023 (https://lublin.eu/gfx/lublin/userfiles/_public/lublin/centrum_wspolpracy_miedzynarodowej/mlodziez_dla_miasta_miasto_dla_mlodziezy/materialy/maly_wielki_podrecznik_demokracji.pdf).