12. Co jest w kadrze?

Tę aktywność można przeprowadzić w klasie, w szkole lub w muzeum.

Grupa docelowa: Uczniowie szkól ponadpodstawowych, studenci

Czas  trwania: 30 min.

Liczba uczestników: 10 – 30 osób

Zdjęcie: Michael E/Wikimedia Commons

Cel (zadania) ćwiczenia

Uświadomienie uczestnikom, że niepełne informacje i osobiste uprzedzenia mogą prowadzić do różnych interpretacji tych samych wydarzeń.

Oczekiwane efekty

Uczestnicy:

  • dostrzegają znaczenie posiadania pełnych informacji dla właściwej interpretacji wydarzeń i zachowań innych ludzi;
  • rozwijają umiejętności prowadzenia dyskusji, uczą się aktywnego słuchania oraz przedstawiania i uzasadniania swoich argumentów;
  • uświadamiają sobie, że sposób, w jaki postrzegamy wydarzenia i innych ludzi, zależy zarówno od informacji, którymi dysponujemy, jak i od naszych własnych perspektyw.

Opis ćwiczenia / Przebieg ćwiczenia

Przygotowanie

Wybierz fotografię związaną z wydarzeniami Rewolucji na Granicie, Pomarańczowej Rewolucji lub Rewolucji Godności (przykładowe zdjęcia znajdują się w Aneksie).

Podziel fotografię na dwie części w taki sposób, aby każda z nich, oglądana osobno, opowiadała inną historię, natomiast po złożeniu obu części ujawniał się odmienny kontekst i znaczenie całego obrazu (zob. przykłady z zaznaczonymi czerwonymi liniami w aneksie).

Naklej każdą z połówek na osobną kartkę i przygotuj odpowiednią liczbę kopii dla wszystkich uczestników (po jednej kopii każdej połowy dla każdego uczestnika lub dla każdej grupy – w zależności od sposobu przeprowadzenia ćwiczenia).

Ćwiczenie można przeprowadzić indywidualnie lub w grupie. Zalecamy pracę w zespołach liczących 3–5 osób. Upewnij się, że każdy uczestnik ma kartkę papieru i długopis.

Przebieg

Poinformuj uczestników, że zobaczą pierwszą połowę zdjęcia. Ich zadaniem będzie zapisanie tego, co ich zdaniem przedstawia to zdjęcie: co się na nim dzieje, kim są widoczne na nim osoby, gdzie rozgrywają się przedstawione wydarzenia oraz jakie inne szczegóły dostrzegają. Jeśli uznasz, że grupa potrzebuje bardziej uporządkowanego zadania, możesz zaproponować uczestnikom schemat opisu (zob. przykładowy plan poniżej).

Następnie rozdaj każdej grupie pierwszą połowę fotografii (oznaczoną w przykładach numerem 1) i poproś uczestników o stworzenie historii na podstawie tego, co widzą. Przeznacz na wykonanie tego zadania około 5 minut.

Po upływie wyznaczonego czasu poproś każdą grupę o odczytanie swojej historii.

Następnie rozdaj uczestnikom drugą połowę fotografii i poproś ich, aby ponownie zinterpretowali obraz w świetle nowych informacji. Zadaniem jest napisanie nowej wersji historii, zachowując tę samą strukturę co poprzednio.

Przykładowy plan opisu (pytania pomocnicze)

  • Jak myślisz, co się na tym zdjęciu dzieje?
  • Kim są osoby widoczne na fotografii?
  • Gdzie się znajdują?
  • Co robią?
  • Dlaczego się tam znajdują?
  • Kiedy, twoim zdaniem, rozgrywają się przedstawione wydarzenia?
  • Nadaj fotografii tytuł

Refleksja

  1. Dlaczego wyobraziłeś (-aś) sobie właśnie taki przebieg wydarzeń, a nie inny?
  2. Jak zmieniła się twoja interpretacja zdjęcia po obejrzeniu całej fotografii?
  3. Czy uczestnicy lub grupy różnili się w swoich interpretacjach fotografii – zarówno przed zobaczeniem całego zdjęcia, jak i po jego obejrzeniu? Jeśli tak, z czego mogły wynikać te różnice?
  4. Czy po obejrzeniu tylko pierwszej części fotografii poparł (-a) byś osoby na niej widoczne? Dlaczego tak lub dlaczego nie?
  5. Jak oceniasz zachowanie i intencje osób widocznych na zdjęciu po obejrzeniu całej fotografii?
  6. Czy w codziennym życiu, gdy widzisz jedynie fragment całości – na przykład cytat wyrwany z kontekstu lub krótki fragment dłuższego nagrania – próbujesz od razu go zinterpretować, czy szukasz dodatkowych informacji, zanim wyrobisz sobie opinię?
  7. Czy po otrzymaniu nowych informacji jesteś skłonny (-a) zmienić swoje zdanie, czy raczej trzymasz się pierwotnej opinii? Dlaczego?
  8. Dlaczego, twoim zdaniem, przyznanie się do zmiany własnego zdania bywa trudne?

Wskazówki dla prowadzących

Możesz wybrać inne fotografie, które będą lepiej dostosowane do potrzeb i wieku Twojej grupy docelowej. Zachęcamy również do zapoznania się z materiałami uzupełniającymi przygotowanymi przez Muzeum Majdanu.

  1. Dzień Godności i Wolności. Materiały informacyjne i dydaktyczne: https://www.maidanmuseum.org/uk/node/3174 
  2. Pierwszy Majdan: ludzie i wydarzenia. Krótki przewodnik https://omeka.nibu.kyiv.ua/s/nibu/item/6618#?c=0&m=0&s=0&cv=0

Materiały

  • Zdjęcie lub rysunek związany z wybranym tematem (patrz Aneks).
  • Kopie wybranych zdjęć dla wszystkich uczestników lub grup w zależności od wybranego formatu.
  • Kartki papieru i długopisy.
  • Wydrukowane pytania pomocnicze do przygotowania opisu (tyle kopii, ile zdjęć). Można też wyświetlić je  na slajdzie lub zapisać na flipcharcie.

Autorzy / Prawa autorskie

Kateryna Romanova, Narodowe Centrum Pamięci Bohaterów Niebiańskiej Sotni – Muzeum Rewolucji Godności.

Zadanie zostało opracowane na podstawie ćwiczenia  „Każdy obrazek o czymś mówi” z podręcznika  All Different All Equal Education Pack. Council of Europe (2016). Opis ćwiczenia można znaleźć tutaj:  https://zhpcbpprodstore.blob.core.windows.net/public/285/kazdy-inny-wszyscy-rowni.pdf